Bu derste
Kahve, Coffea cinsine ait bir ağaçtır. Ticarette önemli olan iki tür vardır: Coffea arabica (Arabica) ve Coffea canephora (Robusta). Bu ağaçlar sıcak, nemli ve don görmeyen bölgelerde yetişir.
Çekirdek aslında bir tohumdur
Çiçekler beyaz ve güzel kokuludur, yalnızca birkaç gün açık kalır. Çiçeklerden kahve kirazı denen küçük meyveler oluşur. Olgunlaşınca çoğu çeşitte kırmızı, bazılarında sarı olur. Kirazın içinde genellikle iki tohum bulunur: bizim “çekirdek” dediğimiz şey budur. Bazen kirazın içinde tek tohum oluşur; buna peaberry (yuvarlak çekirdek) denir.
Kirazın katmanları
Dıştan içe doğru:
- Dış kabuk (exocarp): Meyvenin rengini veren ince deri.
- Meyve eti (mesocarp ve müsilaj): Tatlı, yapışkan katman. İşleme yönteminin farkı büyük ölçüde bu katmanla ne yapıldığından gelir (Modül 3).
- Parşömen (endocarp): Tohumu saran ince, sert kabuk.
- Gümüş zar: Tohuma yapışık çok ince zar. Kavurmada “kabuk” olarak ayrılır.
- Tohum (çekirdek): Kavurup öğüttüğümüz kısım.
Ağaçtan ürüne ne kadar sürer?
Bir kahve fidanı dikildikten sonra ilk anlamlı ürününü genellikle 3–4 yılda verir. Çiçekten olgun kiraza kadar geçen süre çeşide ve iklime göre yaklaşık 6–9 aydır. Bu yüzden kahve “bir yılda bir hasat edilen, emek yoğun” bir üründür; kalite her aşamada ağaçta ve tarlada başlar.
Neden önemli?
Çünkü fincandaki her şey, bu meyvenin nerede ve nasıl yetiştiğinin, ne kadar olgunken toplandığının ve işlendiğinin sonucudur. Kavurma bunu ortaya çıkarır; yaratmaz.
Sık yapılan hatalar
- Kahve çekirdeğinin “fasulye” gibi bir baklagil olduğunu sanmak. Kahve bir meyvenin tohumudur.
- Her kirazın içinde mutlaka iki tohum olduğunu düşünmek; peaberry tek tohumludur.
- Kavurmanın tadı “yarattığını” sanmak. Tat potansiyeli ham kahvede belirlenir.
Özet
Kahve çekirdeği, kahve kirazının içindeki tohumdur. Kalite tarlada başlar; kavurma var olan potansiyeli ortaya çıkarır.
İlgili dersler
- Ders 1.3Kahve çeşitleri ve rakım: Bourbon, Typica, Geisha
- Ders 1.4Kahve hasadı: elle seçme, silkeleme ve olgunluk
- Ders 1.5Kahve ağacı nasıl yetişir? Fidandan kiraza evreler
Terimlerin kısa tanımları için Kahve sözlüğü.