Bu derste
Bir kahve ağacındaki kirazlar aynı anda olgunlaşmaz. Aynı dalda hem yeşil, hem kırmızı, hem de aşırı olgun kirazlar bulunabilir. Hasat yöntemi, fincandaki kaliteyi büyük ölçüde belirler.
Üç yöntem
- Elle seçici hasat (selective picking): İşçiler yalnızca olgun, kırmızı kirazları toplar. Aynı ağaca haftalar içinde birkaç kez dönülür. Emek yoğundur, ama en yüksek kaliteyi verir. Özel kahvede standarttır.
- Şerit hasat (strip picking): Dal üzerindeki bütün kirazlar tek seferde sıyrılır. Hızlıdır; ama olgun olmayan ve aşırı olgun kirazlar da karışır.
- Makineli hasat: Düz ve geniş arazilerde (örneğin Brezilya’da) makineler ağacı sallayarak kirazları düşürür. Verimlidir, ama sonrasında ayıklama gerekir.
Neden olgunluk önemli?
Olgunlaşmamış kiraz ekşi, buruk ve çimen gibi tatlar verir; aşırı olgun kiraz ise fermente ve ekşi olur. Meyvedeki şekerler en yüksek noktadayken toplanan kiraz, fincanda tatlılık olarak geri döner.
Ne kadar kirazdan ne kadar kahve?
Yaklaşık 5–6 kg kahve kirazından 1 kg ham kahve elde edilir. Bir ağaç yılda genellikle yarım kilo ile bir kilo arasında ham kahve verir. Bu yüzden bir kilo kavrulmuş kahvenin arkasında bir hayli emek vardır.
Hasat sonrası
Toplanan kiraz aynı gün işlenmeye başlar. Bekleyen kiraz fermente olur ve kalite düşer. Bu yüzden hasat ve işleme tesisleri birbirine yakın olur.
Sık yapılan hatalar
- Kırmızı rengin yeterli olgunluk için her zaman kesin işaret olduğunu sanmak; tat ve şeker oranı da önemlidir.
- Şerit hasadın “kötü kahve” demek olduğunu düşünmek; ayıklama ile kalite artırılabilir.
- Toplanan kirazı günlerce bekletmek.
Özet
Olgun kirazın elle seçici hasadı en yüksek kaliteyi verir. Hasattan sonra kiraz hızla işlenmelidir; 1 kg ham kahve için yaklaşık 5–6 kg kiraz gerekir.
İlgili dersler
- Ders 1.1Kahve nedir? Kahve bitkisi ve kahve kirazı
- Ders 1.2Arabica ve Robusta farkı: hangisi daha iyi?
- Ders 1.6Toprak, iklim ve terroir: tadı yer belirler mi?
Terimlerin kısa tanımları için Kahve sözlüğü.